กรอบปริญญา 2569: ราคาเท่าไหร่ ควรเลือกแบบไหนให้คุ้มที่สุด

2 ปีที่แล้ว มีลูกค้าคนหนึ่งเดินเข้าร้านพร้อมกับใบปริญญาที่หน้าตาน่าเป็นห่วง กรอบสีทองเริ่มร้าว กระดาษภายในเปลี่ยนเป็นสีเหลืองคล้ำ และที่หนักใจที่สุดคือขอบกระดาษรอบรูปมีคราบน้ำตาลลางๆ ปรากฏขึ้นมา

เขาบอกว่าซื้อกรอบมาจากห้างสรรพสินค้าเพราะราคาถูกกว่าร้านกรอบรูปทั่วไปเกือบครึ่ง และในช่วง 2 ปีแรกก็ดูดีมาก แต่พอปีที่ 3 เริ่มวางไว้ใกล้หน้าต่างที่โดนแสงแดดบ้าง ทุกอย่างก็เริ่มเปลี่ยนไป

ผมฟังแล้วรู้ทันทีว่าเกิดอะไรขึ้น สิ่งที่เขาเห็นเป็นคราบน้ำตาลที่ขอบกระดาษนั้น ในวงการช่างกรอบรูปเรียกว่า mat burn และมันเกิดจากแผ่นรองกระดาษที่อยู่ในกรอบที่มีกรดตกค้างอยู่ กรดเหล่านั้นค่อยๆ กัดกระดาษของใบปริญญาทีละน้อยจนเกิดคราบสีน้ำตาล และเมื่อเกิดขึ้นแล้วไม่มีทางกำจัดออกได้เลย

เรื่องแบบนี้เกิดขึ้นซ้ำแล้วซ้ำเล่ากับลูกค้าที่เลือกกรอบโดยดูแค่ราคา ผมจึงอยากเขียนเรื่องนี้ให้ทุกคนที่กำลังจะกรอบปริญญาในปี 2569 ได้อ่านก่อนตัดสินใจ

กรอบปริญญาพังเร็ว เพราะสาเหตุที่คนมักมองข้าม

คนส่วนใหญ่นึกถึงแค่กระจกแตกหรือกรอบหัก แต่ความเสียหายที่ร้ายแรงที่สุดของกรอบปริญญาคือสิ่งที่เกิดขึ้นภายในอย่างเงียบๆ ตลอด 3 ถึง 5 ปีแรก

Mat burn จากแผ่นรองกระดาษคุณภาพต่ำ

กรอบปริญญาทั่วไปมีแผ่นรองกระดาษสีขาวหรือสีครีมอยู่รอบรูปที่เรียกว่า mat board แผ่นรองเหล่านั้นถ้าผลิตจากกระดาษธรรมดาที่ไม่ผ่านกระบวนการทำให้เป็นกลางทางกรด จะมีกรดสะสมอยู่ภายใน กรดนั้นจะค่อยๆ ซึมเข้าหาใบปริญญาทีละนิดตลอดหลายปี จนเกิดเป็นคราบน้ำตาลที่ขอบเอกสาร ซึ่งเป็นความเสียหายถาวร

mat board ที่ดีต้องผลิตจาก cotton rag หรือ alpha cellulose ที่ผ่านกระบวนการทำให้ปลอดกรด 100% และมี pH ที่เป็นด่างเล็กน้อย ประมาณ 2 ถึง 3 เปอร์เซ็นต์ เพื่อต้านกรดที่อาจซึมมาจากอากาศภายนอกได้ด้วย mat board ระดับนี้เรียกว่า conservation grade และมีราคาสูงกว่าแผ่นธรรมดาพอสมควร ซึ่งนั่นคือสาเหตุที่กรอบราคาถูกมักไม่ใช้

กระจกธรรมดากัน UV ได้แค่ 45%

ปัญหาที่ 2 คือกระจก กระจกธรรมดาที่ติดมากับกรอบราคาประหยัดกั้นรังสี UV ได้เพียง 45% เท่านั้น ซึ่งหมายความว่า UV มากกว่าครึ่งสามารถผ่านเข้ามากระทำต่อสีและกระดาษได้อย่างต่อเนื่อง

แต่ที่น่ารู้มากกว่าคืองานวิจัยพบว่า UV เป็นต้นเหตุของสีซีดเพียง 40% เท่านั้น อีก 60% มาจากแสงที่มองเห็นได้ทั่วไป ความร้อน ความชื้น และปฏิกิริยาทางเคมีของวัสดุที่ใช้กรอบ ดังนั้นถ้าเลือกกรอบที่มีกระจกกัน UV 99% แต่ใช้ mat board คุณภาพต่ำ ความเสียหายก็ยังเกิดขึ้นได้จากด้านในอยู่ดี ต้องดีทั้ง 2 อย่างพร้อมกัน

3 ระดับราคาและสิ่งที่ได้รับจริง

ระดับพื้นฐาน 650 ถึง 1,200 บาท

ได้กรอบที่ดูดีในช่วงแรก ใช้ไม้เทียมหรือพลาสติกที่เคลือบสีให้ดูเหมือนไม้ กระจกธรรมดากัน UV ต่ำ mat board คุณภาพกลาง ถ้าวางในห้องที่มีแสงแดดผ่านเข้ามาบ้าง อายุการใช้งานจริงอยู่ที่ 2 ถึง 4 ปีก่อนที่จะสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลง เหมาะสำหรับรูปชั่วคราวหรือของสะสมที่ไม่มีคุณค่าทางอารมณ์มากนัก

ระดับกลาง 1,500 ถึง 2,800 บาท

ระดับที่ผมแนะนำให้คนส่วนใหญ่ ใช้ไม้จริงหรือเรซิ่นคุณภาพสูง กระจกกัน UV 99% และ mat board ระดับ conservation grade สิ่งที่จ่ายเพิ่มไปอีก 800 ถึง 1,500 บาทนั้นคือการป้องกัน mat burn และการรักษาสีให้ใบปริญญายังคงสดใสได้นาน 10 ถึง 30 ปีขึ้นอยู่กับสภาพห้อง

ระดับพรีเมี่ยม 3,500 บาทขึ้นไป

กรอบหลุยส์แกะสลักสวยงาม กระจก conservation grade แผ่น mat board หลายชั้น บางร้านใช้กระจก museum grade ที่สะท้อนแสงน้อยกว่า 1% เหมาะกับปริญญาที่อยากให้เป็นทั้งของที่เก็บไว้และชิ้นตกแต่งห้องรับแขกที่แขกทุกคนชื่นชม

สิ่งที่ผมแนะนำให้ถามก่อนสั่งกรอบทุกครั้ง

ก่อนตัดสินใจจ่ายเงิน ถามร้านกรอบรูปว่า mat board ที่ใช้เป็น conservation grade หรือเปล่า และกระจกกัน UV กี่เปอร์เซ็นต์ ถ้าร้านตอบได้ชัดเจน แสดงว่าร้านนั้นรู้ว่าตัวเองกำลังทำอะไร ถ้าตอบไม่ได้หรือบอกแค่ว่า "กระจกกัน UV" โดยไม่มีตัวเลขประกอบ ก็ควรพิจารณาเพิ่มเติม

สำหรับปริญญาที่ใช้เวลา 4 ถึง 6 ปีในการเรียนและเป็นของที่คุณจะแขวนไว้อีกหลายสิบปี การลงทุนเพิ่มอีก 500 ถึง 1,000 บาทเพื่อได้วัสดุที่ดีขึ้นถือว่าคุ้มค่ามากในระยะยาว

ยังลังเล? ส่งรูปปริญญาและรูปห้องที่จะแขวนมาทาง LINE ผมแนะนำให้ฟรีครับ

---